Năm 2026 đang đến gần, các hộ kinh doanh (HKD) nhóm 2 có doanh thu trên 500 triệu đồng/năm cần nắm vững cách tính thuế doanh thu để đảm bảo tuân thủ pháp luật và tối ưu hóa nghĩa vụ tài chính. Việc hiểu rõ Hộ kinh doanh nhóm 2 – Thuế doanh thu thế nào là đúng? không chỉ giúp bạn tránh các rủi ro bị phạt mà còn chủ động trong dòng tiền. Bài viết này sẽ là kim chỉ nam chi tiết, giải đáp mọi thắc mắc về cách xác định thuế GTGT, lựa chọn phương pháp tính thuế TNCN phù hợp và các quy định quan trọng, giúp bạn kinh doanh an tâm và hiệu quả.
Hộ Kinh Doanh Nhóm 2: Nhận diện và Nghĩa vụ thuế cốt lõi từ 2026
Hộ kinh doanh nhóm 2 là những hộ có doanh thu từ trên 500 triệu đồng/năm, thuộc diện phải thực hiện chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ và kê khai thuế theo quy định của pháp luật.
Ai thuộc Hộ kinh doanh nhóm 2? Mốc doanh thu 500 triệu đồng/năm
Theo quy định hiện hành và lộ trình quản lý thuế đến năm 2026, hộ kinh doanh nhóm 2 được xác định là các cá nhân kinh doanh hoặc hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai, có quy mô doanh thu/năm từ trên 500 triệu đồng. Đây là mốc quan trọng phân biệt với nhóm hộ kinh doanh quy mô nhỏ (nộp thuế khoán).
Khi doanh thu của bạn vượt qua ngưỡng doanh thu miễn thuế và đạt mức trên 500 triệu đồng, bạn bắt buộc phải chuyển sang phương pháp kê khai. Điều này đồng nghĩa với việc bạn phải thực hiện sổ sách kế toán hộ kinh doanh nhóm 2 đầy đủ hơn và tuân thủ các quy định về hóa đơn điện tử. Việc xác định đúng mình thuộc nhóm nào là bước đầu tiên để thực hiện đúng quy định thuế hộ kinh doanh nhóm 2.
02 loại thuế doanh thu chính cần nộp: Thuế Giá trị gia tăng (GTGT) và Thuế Thu nhập cá nhân (TNCN)
Hộ kinh doanh nhóm 2 phải nộp hai loại thuế chính là Thuế Giá trị gia tăng (GTGT) và Thuế Thu nhập cá nhân (TNCN) dựa trên doanh thu thực tế phát sinh.
Khác với thuế khoán (nộp một mức cố định), hộ kinh doanh nhóm 2 nộp thuế gì phụ thuộc hoàn toàn vào kết quả kinh doanh trong kỳ. Cụ thể:
- Thuế giá trị gia tăng (GTGT): Là loại thuế tính trên giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ. Đối với HKD, thuế này thường được tính trực tiếp trên tỷ lệ % doanh thu.
- Thuế thu nhập cá nhân (TNCN): Là khoản thuế đánh vào thu nhập của người kinh doanh.
Ngoài ra, hộ kinh doanh còn phải nộp lệ phí môn bài hàng năm. Tuy nhiên, trọng tâm của bài viết này sẽ tập trung vào cách tính thuế hộ kinh doanh nhóm 2 đối với hai sắc thuế biến đổi theo doanh thu là GTGT và TNCN.
Hướng dẫn chi tiết cách tính thuế cho Hộ kinh doanh Nhóm 2
Để tính thuế đúng, hộ kinh doanh cần xác định chính xác doanh thu tính thuế và áp dụng đúng tỷ lệ phần trăm theo ngành nghề kinh doanh đã đăng ký.
Cách 1: Tính Thuế GTGT – Áp dụng tỷ lệ % trực tiếp trên toàn bộ doanh thu
Thuế GTGT của hộ kinh doanh nhóm 2 được tính bằng công thức: Số thuế GTGT phải nộp = Doanh thu tính thuế GTGT x Tỷ lệ thuế GTGT.
Trong đó, doanh thu là tổng tiền bán hàng, tiền gia công, tiền hoa hồng, tiền cung ứng dịch vụ phát sinh trong kỳ tính thuế (bao gồm cả các khoản phụ thu, phí thu thêm), không phân biệt đã thu được tiền hay chưa.
Tỷ lệ % thuế GTGT được áp dụng tùy theo ngành nghề kinh doanh như sau:
- Phân phối, cung cấp hàng hóa: 1%
- Dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu: 5%
- Sản xuất, vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hóa, xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu: 3%
- Hoạt động kinh doanh khác: 2%
Tại Giải pháp kế toán bán hàng VNPT HKD, chúng tôi luôn khuyến nghị khách hàng xác định đúng mã ngành cấp 4 để áp dụng tỷ lệ thuế chính xác, tránh việc áp sai dẫn đến bị truy thu hoặc nộp thừa thuế.
Cách 2: Tính Thuế TNCN – Hai lựa chọn quyết định số thuế phải nộp
Hộ kinh doanh nhóm 2 hiện nay có thể tiếp cận việc tính thuế TNCN theo hai phương pháp: tính theo tỷ lệ % trên doanh thu vượt mức hoặc tính theo lợi nhuận thực tế (nếu đủ điều kiện).
Văn bản pháp luật và hướng dẫn thực tế đang mở ra cơ chế “có lựa chọn” cho người nộp thuế, giúp chính sách thuế hộ kinh doanh nhóm 2 từ 2026 trở nên linh hoạt hơn.
Lựa chọn A (Phổ biến): Tính thuế TNCN theo tỷ lệ % trên phần doanh thu VƯỢT 500 triệu
Đây là phương pháp đơn giản nhất: Thuế TNCN = Tỷ lệ % x (Doanh thu năm – 500 triệu đồng).
Với đa số hộ kinh doanh, đây là cách tính thuế hộ kinh doanh nhóm 2 được ưa chuộng vì tính đơn giản, dễ thực hiện. “Doanh thu tính thuế” ở đây được hiểu là phần doanh thu vượt trên ngưỡng 500 triệu đồng/năm. Tức là 500 triệu đầu tiên được coi là mức giảm trừ gia cảnh/chi phí cơ bản, thuế chỉ đánh vào phần vượt.
Tỷ lệ thuế TNCN áp dụng theo ngành nghề:
- Phân phối, cung cấp hàng hóa: 0.5%
- Dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu: 2%
- Sản xuất, vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hóa: 1.5%
- Hoạt động kinh doanh khác: 1%
Lựa chọn B (Theo lợi nhuận): Tính thuế TNCN 15% trên chênh lệch (Doanh thu – Chi phí hợp lệ)
Phương pháp này tính thuế dựa trên thu nhập thực tế: Thuế TNCN = 15% x (Doanh thu – Chi phí hợp lệ).
Ở lựa chọn này, thu nhập tính thuế được xác định bằng Doanh thu trừ đi các Chi phí hợp lệ. Chi phí hợp lệ phải có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp, đáp ứng điều kiện thanh toán không dùng tiền mặt (đối với các khoản chi lớn theo quy định).
Cách này đòi hỏi hộ kinh doanh phải có sổ sách kế toán hộ kinh doanh nhóm 2 cực kỳ chặt chẽ, minh bạch. Tuy nhiên, nó lại là “cứu cánh” cho những mô hình kinh doanh có biên lợi nhuận thấp.
Đặt lên bàn cân: Nên chọn cách tính thuế TNCN nào để có lợi nhất?
Việc lựa chọn phương pháp tính thuế phụ thuộc lớn vào tỷ suất lợi nhuận và khả năng quản lý hồ sơ chứng từ của hộ kinh doanh.
Phân tích ưu và nhược điểm của từng phương pháp tính thuế
Nhiều chủ hộ băn khoăn hộ kinh doanh nhóm 2 nên chọn cách tính thuế nào? Dưới đây là bảng so sánh nhanh:
| Tiêu chí | Cách A (Theo % Doanh thu vượt) | Cách B (Theo Lợi nhuận thực tế) |
|---|---|---|
| Độ phức tạp | Đơn giản, dễ tính toán. | Phức tạp, yêu cầu kế toán chuyên sâu. |
| Yêu cầu chứng từ | Không quá khắt khe về chứng từ đầu vào (chi phí). | Bắt buộc 100% chứng từ đầu vào hợp lệ. |
| Rủi ro thuế | Thấp, ít bị ấn định lại. | Cao nếu bị loại chi phí không hợp lệ. |
| Đối tượng phù hợp | HKD thương mại, dịch vụ biên lợi nhuận cao, ít chi phí đầu vào có hóa đơn. | HKD sản xuất, nhà hàng có chi phí đầu vào lớn, biên lợi nhuận mỏng. |
Ví dụ minh họa thực tế cho từng ngành nghề: Cửa hàng thời trang, Quán cà phê, Xưởng sản xuất
Để làm rõ mức thuế hộ kinh doanh nhóm 2, hãy cùng xem xét các ví dụ cụ thể (Giả sử doanh thu đã xác định rõ và thuộc 1 ngành chính):
Ví dụ 1: Shop bán quần áo (Ngành phân phối hàng hóa)
- Doanh thu năm: 800 triệu đồng.
- Phần vượt 500 triệu: 300 triệu đồng.
- Thuế GTGT (1% x Tổng doanh thu): 1% x 800 triệu = 8 triệu.
- Thuế TNCN (Cách A – 0.5% x Phần vượt): 0.5% x 300 triệu = 1.5 triệu.
- Tổng thuế: 9.5 triệu đồng.
Ví dụ 2: Quán cà phê (Ngành dịch vụ ăn uống)
- Doanh thu năm: 1.2 tỷ đồng.
- Phần vượt: 700 triệu đồng.
- Thuế GTGT (5% x Tổng doanh thu): 5% x 1.2 tỷ = 60 triệu.
- Thuế TNCN (Cách A – 2% x Phần vượt): 2% x 700 triệu = 14 triệu.
- Tổng thuế: 74 triệu đồng.
Lưu ý: Cùng là quán ăn/cà phê nhưng tùy cách đăng ký mã ngành và quản lý của cơ quan thuế địa phương mà có thể xếp vào “Dịch vụ” hoặc “Sản xuất/hàng hóa”. Bạn cần bám sát Thông tư 40/2021/TT-BTC và hướng dẫn của cán bộ thuế quản lý.
Ví dụ 3: Xưởng may gia công (Ngành sản xuất)
- Doanh thu năm: 2.6 tỷ đồng.
- Phần vượt: 2.1 tỷ đồng.
- Thuế GTGT (3% x Tổng doanh thu): 3% x 2.6 tỷ = 78 triệu.
- Thuế TNCN (Cách A – 1.5% x Phần vượt): 1.5% x 2.1 tỷ = 31.5 triệu.
- Tổng thuế: 109.5 triệu đồng.
Tình huống nào nên chọn Cách B? Lời khuyên cho HKD có chi phí đầu vào cao và sổ sách chặt chẽ
Xét lại ví dụ Quán cà phê ở trên với Doanh thu 1.2 tỷ. Nếu áp dụng Cách A, thuế TNCN là 14 triệu.
Tuy nhiên, nếu quán hoạt động với chi phí rất cao (thuê mặt bằng, nguyên liệu, nhân công…) và có đầy đủ hóa đơn:
- Doanh thu: 1.2 tỷ.
- Chi phí hợp lệ: 1.15 tỷ.
- Lợi nhuận tính thuế: 50 triệu.
- Thuế TNCN (Cách B – 15% x Lợi nhuận): 15% x 50 triệu = 7.5 triệu.
Trong trường hợp này, 7.5 triệu (Cách B) thấp hơn nhiều so với 14 triệu (Cách A). Như vậy, hộ kinh doanh nhóm 2 có mấy cách tính thuế không quan trọng bằng việc bạn chọn cách nào tối ưu. Cách B chỉ nên chọn khi bạn có hệ thống sổ sách hoàn hảo, biên lợi nhuận thấp và lợi nhuận tính thuế thực tế không cao. Nếu không, đa số HKD chọn Cách A để an toàn và đơn giản hóa thủ tục.
Các quy định bắt buộc và thủ tục kê khai Hộ kinh doanh Nhóm 2 cần biết
Hộ kinh doanh nhóm 2 bắt buộc phải kê khai thuế theo phương pháp kê khai (tháng hoặc quý), sử dụng hóa đơn điện tử và lưu trữ sổ sách kế toán theo quy định.
Kê khai theo quý/tháng và cách hiểu đúng về mốc doanh thu 500 triệu/năm
Hướng dẫn kê khai thuế hộ kinh doanh nhóm 2 thường thực hiện theo quý (với hộ mới ra kinh doanh hoặc doanh thu năm trước liền kề từ 50 tỷ trở xuống) hoặc theo tháng.
Cần hiểu đúng: Kê khai theo tháng/quý là chu kỳ nộp tờ khai và tạm nộp thuế. Mốc 500 triệu là mốc tính theo năm dương lịch. Trong năm, bạn tạm nộp thuế theo doanh thu phát sinh thực tế của quý đó. Cuối năm, cơ quan thuế và hộ kinh doanh sẽ đối chiếu tổng doanh thu cả năm để xác định chính xác phần doanh thu vượt 500 triệu (đối với thuế TNCN theo Cách A) và xử lý chênh lệch thừa/thiếu.
Yêu cầu về sổ sách kế toán và hóa đơn điện tử theo quy định mới nhất
Theo Luật Quản lý thuế và các văn bản hướng dẫn hiện hành cho năm 2026, hộ kinh doanh nhóm 2 không thể ghi chép sổ tay tùy tiện. Bạn bắt buộc phải:
- Sử dụng Hóa đơn điện tử: Xuất hóa đơn cho khách hàng theo từng lần phát sinh bán hàng, dịch vụ.
- Mở sổ sách kế toán: Thực hiện chế độ kế toán theo Thông tư 88/2021/TT-BTC (Sổ chi tiết doanh thu, Sổ chi tiết vật liệu, dụng cụ, sản phẩm, hàng hóa…).
Việc áp dụng hóa đơn điện tử hộ kinh doanh nhóm 2 là bắt buộc để cơ quan thuế kiểm soát doanh thu thực tế.
Thủ tục nộp thuế và các lưu ý để tránh sai sót
Thủ tục nộp thuế hộ kinh doanh nhóm 2 hiện nay đã được điện tử hóa. Hộ kinh doanh nộp tờ khai mẫu 01/CNKD qua hệ thống Thuế điện tử (Etax) và nộp tiền thuế qua ngân hàng hoặc ứng dụng Etax Mobile.
Lưu ý quan trọng từ VNPT HKD:
- Luôn nộp tờ khai đúng hạn (chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng đầu quý tiếp theo đối với khai theo quý).
- Kiểm tra kỹ mã chương, mã tiểu mục khi nộp tiền để tránh tình trạng “tiền đã trừ nhưng thuế vẫn báo nợ”.
- Lưu trữ đầy đủ hợp đồng, biên bản nghiệm thu, hóa đơn đầu vào/đầu ra để giải trình khi cơ quan thuế kiểm tra.
Việc hiểu rõ các quy định về Hộ kinh doanh nhóm 2 – Thuế doanh thu thế nào là đúng? là yếu tố then chốt để hoạt động kinh doanh ổn định và bền vững. Bằng cách nắm vững cách tính thuế GTGT hộ kinh doanh nhóm 2 và lựa chọn phương pháp tính thuế TNCN hộ kinh doanh nhóm 2 phù hợp với mô hình kinh doanh (Cách A hay Cách B), các chủ hộ có thể chủ động trong việc thực hiện nghĩa vụ với nhà nước, tránh rủi ro pháp lý và tập trung phát triển kinh doanh hiệu quả trong năm 2026.
Để được tư vấn chi tiết hơn về trường hợp kinh doanh của bạn và hỗ trợ các giải pháp hóa đơn điện tử, chữ ký số, phần mềm kế toán tối ưu, hãy liên hệ ngay với đội ngũ chuyên gia của chúng tôi!
Giải pháp kế toán bán hàng VNPT HKD
- Hotline: 0852 888 108
- Website: vnpthkd.com
